Arapokõindy 3 — Ñemoñemby ha Tekoarandu Porã
Ñembo’e mba’e ojejaposéva
- Eikuaa mba’e datokuéra oñembyaty mitãrusu oipuru jave AI chatbot, AI app térã AI irũ.
- Embo’esaka mba’éichapa ojuavy AI léinte rupi jepuru ha tekoarandu porã rupi jepuru.
- Embohape tembiporu AI peipurútava ha mba’épa pemoĩta hese.
Mba’e mbarete
Repy’ỹreheguáva AI tembiporu jepi nahembiapói tee. Ipepy katuete ha’e nde data — nde porandu, nde kuatia, sapy’ánte nde ñe’ẽ ha nde rova. Ñemoñemby porandúpe ári oĩ tekoarandu porã porandu: AI irũ app ipuruporã mitãrusukuérape — investigación pyahu ohechauka aproximadamente mbohapy hekovia mitãrusukuéragui oñeha’ã peteĩ rehe, jepetjeẽmaha guive oĩ jepy’apy tuichapa angapyhy jeguarogui ha tekorosã 18 ary mboyveguápe.
Ñomongetarã porandu
- Rehai jave peteĩ mba’e AI chatbot-pe, moõpa peimo’ã ohóva upe ñe’ẽ? Mávapa ikatu omoñe’ẽ? Araka mbohapýpa oñeñongatu?
- Oĩma peteĩ mba’e pemoĩma’akue peteĩ AI ndive nde reipotaiva mbo’ehára, omba’apoukáva, térã peteĩ irũ tenonderãve omoñe’ẽ? (Aní pemombe’u — añoite pe “héẽ” térã “nahániri”.)
- AI irũ app ojejapókue toñeñandu peteĩ irũicha. Mba’épa ojuavy peteĩ tembiporu nepytyvõva ha peteĩ tembiporu oipotáva rejevy katu chupe?
- Peteĩ app repy’ỹrehegua oipuru jave nde data omongakuaa hag̃ua imbo’e, peichapa jasakã porã? Iñambuepa pe imbohovái peteĩ mitã 9 arypeguándi oipuru ramo?
Tembiapo ogapýpe: “Ñemoñemby ñembogue tee”
Peiporavo umi mbohapy app peẽ ndive peipuruvévape AI oikéva (Snapchat, Instagram, TikTok, ChatGPT, Gemini, Character.AI, ta’anga edit, parlante katupyry). Káda peteĩme oñondive: 1. Peavri ñemoñemby configuración. 2. Pejuhu pe “data ojepurúva imbo’erã” térã “ore modelo omoporãve hag̃ua” ha pejehecha pesẽtapa. 3. Pehecha mba’épa oñembohasa mbohapyhápe. 4. Pejehecha mba’épa oñongatumi ñomongeta history-pe ha pemboguete umi ndoikoteveiva.
Pejapo peteĩ apunte oñondiveguáva mba’e káda peteĩ omoambuekue rehegua. Pehecha ko liste káda 6 jasy.
Tuvakuérape g̃uarã
- Common Sense — Teens & AI Companions
- EFF — Student Privacy
- UNESCO — Ethics of AI
- Mozilla — Privacy Not Included
Ñembojepy’amongeta
Mba’épa peteĩ mba’e ndereheguáva eñembojeguarãma araka’eve ndoreraháiva AI tembiporúpe?