Wiki 6 — Whakaatu i ngā Ritenga Hangarau Whakawhirinaki
Ngā whāinga ako
- Kia mārama ka ako te taiohi i ngā ritenga hangarau nā te mātakitaki i ngā pakeke.
- Tautohutia ngā mahi ka whakatauiratia e ia mema o te whānau — me ngā mea ka mutu.
- Hangaia he ritenga ka mau tonu kia kore ai ngā akoranga e ngaro i ngā marama e toru.
Ngā ariā matua
Ka tae te rangahau o ngā ritenga pāpāho whānau ki te whakataunga kotahi: ko ngā mahi a te mātua he kaha ake i ngā ture katoa hei whakatika i te hononga o te tamaiti ki te hangarau. Ki te kei runga te waea o te mātua i te tēpu kai, kāore te ture “kaua he waea i te tēpu” e mau. Mēnā kāore te mātua e kī “Kāore au e mōhio — me tirotiro”, kāore hoki te taiohi. Ka huri tēnei wiki i te ataata. Ka tuku oati anō ngā mātua mō ā rātou hurihanga.
Ngā pātai kōrerorero
- Mātua: he aha tō ritenga hangarau e whakamā ai koe mēnā ka kapehia tonu e tō taiohi? Taiohi: te pātai anō ki a koe.
- Āhea i kite ai kōrua i tētahi ki tētahi e whakatakoto ana i tana taputapu kia tino noho tahi? He pēhea te āhua?
- He pēhea te whakamahi pai o te AI i tēnei whare? Kōrerohia kia toru ngā tauira tūturu kua mahia kē i ngā wiki e ono kua taha.
- He aha tāu e hiahia ana mō te hononga o tō whānau ki te hangarau i ngā tau e rima? Hokia whakamuri: he aha tāu e mahi ai i tēnei marama kia haere tika ai?
- He aha tāu i ako i tētahi i tētahi i tēnei akoranga, kāore koe i tūmanako?
Mahi-ā-kāinga: “Te oati ataata + te hui ā-marama”
Wāhanga A — Ngā oati ataata. Tuhia e ia tangata kia toru ngā mahi ka hurihia, ka kitea e tērā atu. Hei tauira: - “Ka waiho e ahau taku waea i te kīhini i te wā kai.” - “Ka kī au ki te whakamahi au i te AI hei tuhi.” - “Ka pātai ahau i mua i te tuari whakaahua ōu.” - “Kāore au e whakamahi i taku taupānga hoa AI i ngā pō kura.”
Whakawhitiwhitia ngā rārangi. Whakairia ki te pouaka makariri.
Wāhanga B — Whakaritea te hui. Whakaurua he hui ā-whānau 30 meneti i te maramataka — ia marama te pai. E toru ngā pātai i ia hui: 1. He aha te āwhina o te AI i tēnei marama? 2. He aha te utu i a tātou i tēnei marama? 3. He pai tonu tā tātou whakaaetanga, me whakatika rānei?
Rauemi mā ngā mātua
- Common Sense Media — Digital Literacy & Well-Being
- AAP — Media and Children
- Center for Humane Technology — Take Control
- Day of AI
Whakaaroaro
“Ko te mea nui i ako au i tēnei akoranga ko ___. Ko taku mahi tuatahi ka rerekē āpōpō ko ___.”